De vaststellingsovereenkomst

Een belangrijke opdracht van elk juridisch systeem bestaat erin conflicten op te lossen. Partijen kunnen een conflict op verschillende manieren oplossen. Traditioneel leeft bij het publiek het beeld dat een rechterlijke beslissing een einde maakt aan het conflict. De juridische realiteit is echter anders: veel conflicten worden niet door een rechter, maar via alternatieve geschillenbeslechting opgelost.

Dit boek analyseert de conventionele oplossingen die hun bindende kracht en rechtsgevolgen ontlenen aan het verbintenissen- en contractenrecht (de ‘vaststellingsovereenkomst’).
Author(s):
Nick Portugaels
Series:
Aansprakelijkheids- en Verzekeringsrecht
Volume:
11
book | published | 1st edition
October 2018 | xxii + 680 pp.

Hardback
€144.50 €170.-


ISBN 9789400009714

Details

Conflictoplossing is een belangrijke opdracht van elk juridisch systeem. Traditioneel leeft bij het publiek het beeld dat de rechter een einde maakt aan conflicten; echter de juridische realiteit is anders. Veel conflicten worden niet door een rechter, maar via alternatieve geschillenbeslechting opgelost.

Dit boek analyseert de conventionele buitengerechtelijke oplossingen die hun bindende kracht en rechtsgevolgen ontlenen aan het verbintenissen- en contractenrecht. Als generieke verzamelterm voor deze instrumenten (zoals bv. de dading en de bindende derdenbeslissing) hanteert dit boek de term ‘vaststellingsovereenkomst’. Dit begrip is als dusdanig niet gekend in de Belgische wetgeving, maar er zijn wel een aantal toepassingen van te vinden in de wet, de rechtspraak en de rechtsleer.

Hoewel het beëindigen van een conflict voor de partijen van primordiaal belang is, blijkt uit rechtspraak dat een vaststellingsovereenkomst niet altijd de gewenste rechtszekerheid biedt. Dit lijkt te botsen met de bestaansreden van alternatieve geschillenbeslechting. Daarnaast is het een fundamenteel rechtsbeginsel dat iedereen toegang tot een rechter moet hebben. Zonder de toetsingsbevoegdheid van de rechter kan men mogelijke misbruiken niet counteren. Daarom is het ook verdedigbaar dat partijen een rechter niet zomaar buitenspel kunnen zetten. Er lijkt dus een spanning te bestaan tussen de behoefte van partijen aan maximale rechtszekerheid via een vaststellingsovereenkomst en het mensenrecht op toegang tot een rechter. Rechtszekerheid lijkt dan tegenover rechtvaardigheid te komen staan. Dit boek gaat na waar het evenwicht ligt dat noodzakelijk is voor een oplossing voor het conflict aan de hand van een vaststellingsovereenkomst en ontwikkelt hiertoe een aantal criteria.

Chapters

Inhoudsopgave (p. 0)

Inleidend deel

Hoofdstuk I. Probleemstelling (p. 1)

Hoofdstuk II. Afbakening (p. 11)

Hoofdstuk III. Onderzoeksopzet (p. 33)

Deel II. Conceptuele analyse van de vaststellingsovereenkomst

Inleiding (p. 41)

Hoofdstuk I. Vaststellingsovereenkomst (p. 45)

Hoofdstuk II. Partijen nemen de beslissing gezamenlijk (p. 51)

Hoofdstuk III. Derde neemt de beslissing (p. 69)

Hoofdstuk IV. Een partij neemt de beslissing (p. 129)

Hoofdstuk V. Besluit (p. 135)

Deel III. Totstandkoming

Inleiding (p. 141)

Hoofdstuk I. Totstandkoming en bewijs (p. 145)

Hoofdstuk II. Toestemming (p. 223)

Hoofdstuk III. Bekwaamheid en bevoegdheid (p. 305)

Hoofdstuk IV. Oorzaak (p. 367)

Deel IV. Rechtsgevolgen

Inleiding (p. 381)

Hoofdstuk I. Contractuele afstand van het recht op toegang tot een rechter (p. 387)

Hoofdstuk II. Partijen nemen de beslissing gezamenlijk (p. 419)

Hoofdstuk III. Derde neemt de beslissing (p. 471)

Hoofdstuk IV. Nakoming en einde (p. 519)

Hoofdstuk V. Interpretatie en kwalificatie (p. 531)

Deel V. Besluit

Selectie van rechtspraak (p. 605)

Selectie van rechtsleer (p. 623)

Trefwoordenregister (p. 673)

About the series:

Aansprakelijkheids- en Verzekeringsrecht

Met de reeks Aansprakelijkheids- en Verzekeringsrecht heeft het Interuniversitair Centrum voor Aansprakelijkheids- en Verzekeringsrecht de ambitie om grondige monografieën, innoverende proefschriften, degelijke congresboeken en toonaangevende handboeken over het aansprakelijkheidsrecht en het verzekeringsrecht bijeen te brengen. Elk werk in deze reeks bevat een analyse van belangwekkende evoluties of acute problemen en geeft een grondige beschrijving van de actuele stand van wetgeving, rechtspraak en rechtsleer. De editors bepleiten een fundamentele benadering van de behandelde onderwerpen. Het doelpubliek bestaat uit advocaten, magistraten, verzekeringsjuristen en alle juristen die met aspecten van deze belangrijke rechtstakken in contact komen. Alle boeken die in deze reeks verschijnen, werden vooraf aan een peer review onderworpen.
De leden van het Interuniversitair Centrum voor Aansprakelijkheids- en Verzekeringsrecht of ICAV zijn: Ludo Cornelis(Vrije Universiteit Brussel), Geert Jocqué (Hof van Cassatie, Universiteit Gent), Marc Kruithof (Universiteit Gent), Ilse Samoy (KU Leuven), Caroline Van Schoubroeck (KU Leuven), Thierry Vansweevelt (voorzitter) (Universiteit Antwerpen) en Britt Weyts (Universiteit Antwerpen).

More about this series